A│KATATÜRK’ÜN KİTAPLIĞI

Sözlükler ve ansiklopediler

Tercümân-ı el-Lügat, Cilt II

Hamdi Hüseyin Remzi

Tercümân-ı el-Lügat, Cilt II, Hamdi Hüseyin Remzi. Atatürk’ün okuduğu bu eser, Atatürk’ün Okuduğu Kitaplar derlemesinin 7. cildinde yer alır (PDF görüntü sırası 67). Derlemede bu kayıtta 7 altı çizili parça aktarılmıştır; yayımlanmış kenar notu kaydı yoktur.

Künye

Eser
Tercümân-ı el-Lügat, Cilt II
Yazar / çevirmen
Hamdi Hüseyin Remzi
Konu
Sözlükler ve ansiklopediler
Kitaplık
Anıtkabir
Envanter no
31
Derleme cildi
7
PDF görüntü sırası
67
Altı çizili parça
7
Not kaydı
0

Atatürk’ün altını çizdiği satırlardan

Vurgulu kısımlar, derlemenin çevirisinde koyu dizilen, yani özgün sayfada altı çizili parçalardır. Metin OCR ile aktarılmıştır.

âbâd: zâd sözcüğüyle aynı ölçüdedir. Altı değişik anlamı vardır. İlk olarak leke ve bayındır anlamına gelir. İkinci olarak selâm ve dua anlamındadır. Daha çok büyük peygamberlerle ilgili olarak yapılan dua ve selâm için kullanılır. Üçüncü olarak beğenme edatıdır. Aferin sözcüğü gibi. Dördüncü olarak saygıdeğer Kâbe'nin adı demektir. Beşinci olarak İran ulusu için ilk önce görevlendirilmiş olan peygamberin adıdır. Altıncı olarak hoş, iyi ve güzel anlamlarına gelir.

Kitap sayfası 52 · derleme cilt 7, PDF 71Kalıcı bağlantı Kaynak sayfa 71

âbâd: Bâzâr sözcüğüyle aynı ölçüde olup yanmış kurşun anlamına gelir. Onun yakıcı anlamına gelen ve sıfat olan biçimi budur ki kurşundan ince sayfalar sıralayıp birbiri üstüne koyarlar. Her sayfanın arasına kükürt serperler. Daha sonra onları bir demir tava içerisine koyup üstüne dibi delinmiş toprak bir kâse kapatırlar. Ateş üstüne koyarlar. Ateşi yeteri derecede tutuşturduktan ve bir parça demir yedirdikten sonra kurşundan ... Dört temel öğedir. Işık, geçerlik, parlaklık, kızgınlık, canı hafif olmak ve değer, saygınlık anlamlarına gelir. Pahalılık ve yönetim tarafından belirlenmiş fiyat. Fiyatların yüksek olması nedeniyle. Yiğit, bahadır anlamlarına gelir. Şık, yakıcılık ve aşkın yakıcılığı ve şeytan anlamlarına da gelir. Kimya biliminde kırmızı kükürt anlamında kullanılır. Ayrıca sindirim gücüne de ateş denir.

Kitap sayfası 52 · derleme cilt 7, PDF 72Kalıcı bağlantı Kaynak sayfa 72

İkinci yarar: İranlıların dilinin durumlarını ve niteliklerini anlatmak için yazıldı. İranlıların dilinde konuşan kişinin ve dinleyenin, kendisinden anlam çıkardıkları söze sözcük denildiği bilinmelidir. Öyle ise her biri iki harften oluşan söze sözcük denilmesi doğru olur; çünkü ondan bir anlam çıkarılması mümkündür: dil (gönül), ser (baş) ve pa (ayak) sözcüklerinde görüldüğü gibi. Ancak, bir harfe sözcük denilmesi doğru olmaz, çünkü yalnızca bir harf anlam ortaya çıkarmaya yetmez. Sonuçta pekiştirme, abartma ve özellik gibi kimi anlamları belirtebilmek, kimi kazançları elde edebilmek için bir sözcüğün önüne ya da ortasına ve sonuna, yerine göre bir harf eklenmesi olağandır. Ayrıntıları Yüce Tanrı'nın izni ile altıncı yararda açıklanacaktır. Başlangıç bölümünün belli olması için ister istemez sözcüğün baş tarafı harekeli olur. Çünkü sözcüğe harekesiz harfle başlamak olanaksız sayılır. Sözcüğün sonu duraklamanın sağlıklı olması için harekesiz olur. *Kural* İranlıların dilinde düşüncenin aktarılması iki ya da ikiden 5 artık sözcükle yerine getirilebilir. Bu sözcükler amaca uygun ve açık, kolay anlaşılabilir sözcüklerdir. Düşünce aktarmaya yarayan bu sözcük topluluğuna İranlıların dilinde söz adı verilir. İki türlü kullanımı vardır. Biri düz yazıdır, öbürü manzum yazıdır. İkinciye şiir adı da verilir. Düz yazıdaki sözlerin ortaya çıkışına...

Kitap sayfası 20 · derleme cilt 7, PDF 69Kalıcı bağlantı Kaynak sayfa 69

Kaynak gösterme

Tercümân-ı el-Lügat, Cilt II — Hamdi Hüseyin Remzi. Atatürk’ün Okuduğu Kitaplar, derleme cildi 7, PDF görüntü sırası 67. Envanter: 31.

Sözlükler ve ansiklopediler konusundaki diğer kitaplar

Sözlükler ve ansiklopediler konusundaki bütün kitaplar →

Etkileşimli haritada keşfet