A│KATATÜRK’ÜN KİTAPLIĞI

Tarih

Moğol imparatorluğu-8

Eduard Meyer

Moğol imparatorluğu-8, Eduard Meyer. Atatürk’ün okuduğu bu eser, Atatürk’ün Okuduğu Kitaplar derlemesinin 13. cildinde yer alır (PDF görüntü sırası 315). Derlemede bu kayıtta 184 altı çizili parça aktarılmıştır ve 1 kenar notu / el yazısı kaydı bulunur.

Künye otomatik OCR’den; eser adı/yazar yazımı ayrıca kapakla denetlenmeli.

Künye

Eser
Moğol imparatorluğu-8
Yazar / çevirmen
Eduard Meyer
Konu
Tarih
Alt konu
Türk, Osmanlı ve Orta Asya tarihi
Kitaplık
Anıtkabir
Envanter no
2060
Derleme cildi
13
PDF görüntü sırası
315
Altı çizili parça
184
Not kaydı
1

Atatürk’ün altını çizdiği satırlardan

Vurgulu kısımlar, derlemenin çevirisinde koyu dizilen, yani özgün sayfada altı çizili parçalardır. Metin OCR ile aktarılmıştır.

Semerkant, Tebriz'in yerini almıştı. Timur hayattayken fark edilir nitelikteki gelişme, Moğol İmparatoru'nun ölümünden sonra hızla kötüleşti ve Heyd'in son iki felâket olarak adlandırdığı, yani Portekizliler tarafından keşfedilen yeni Hint yolu ve Osmanlılar tarafından Mısır'ın fethinden sonra, eski dünyanın hâlihazırdaki durumunun bir kez daha altüst olmasına neden oldu.

Kitap sayfası 76 · derleme cilt 13, PDF 326Kalıcı bağlantı Kaynak sayfa 326

Babür, Kabil ve Balkh'a gittiği zaman, yokluğunda oğlu Kâmran'ı yönetimle görevlendirerek 1 Sefer 932 (17 Kasım 1523)'de beşinci kez Hindistan'a gitti. Büyük oğlu Hümayun, Badakşan'ın Gazne'nin ve Lahor'un askerleri, yolda ona katıldılar. Miwat Kalesi Zorabi, 20 Rebiyülewvel 932 (4 Ocak 1526)'de teslim oldu. Babür oraya sığınmış olan ve daha sonra ölen Devlet Han'ın nankörlüğünü korkusuzca yüzüne vurdu. İki oğlundan ilki Gazi Han, dağlara sığındı; diğer oğlu Dilâver Han da Alâaddin'e bağlılığını gösterdi!; her ikisi de Babür tarafından çok iyi karşılandı. İbrahim Lodi'ye karşı ayaklanan Afgan liderlerini getiren birlikler tarafından desteklenen Babür'ün ordusu, ilk saldırıyı yapmaya hazırlanıyordu. Hümayun, İbrahim Lodi'nin generallerinden biri olan Hanid Han'ı bozguna uğrattı ve önemli bir yer olan Hisar Firoza'yı ele geçirdi. I Alâaddin Babür'den beklediğini elde edemeyince kaçtı ve hareketli bir seyahatten sonra, Gucerat Kralı Bahadır Şah'ın sarayına sığındı. Bkz. Etskine, 1,431 Ibrâhim Lödi ful tuğ, les (roupes composant sa garde ananties, et son arGwalior, Bikramâjit, laissa 15.000 morts sur le terrain.

Kitap sayfası 229 · derleme cilt 13, PDF 328Kalıcı bağlantı Kaynak sayfa 328

Bir Afgan emiri olan Khan Djahan (Şah Cihan) Lodi, kendine ayaklandı ve Sultan Ahmednagar'ın etkin desteği, onun isyanına Han, onu cezalandırdı ve Şah Cihan Lodi 28 Ocak 1636' da öldürüldü. Şah Cihan en sevdiği karısını, Ardjimand Banu Begüm'ü kaybettiği sırada, 17 Zilhicce 1040 (7 Temmuz 1631)'ta Sultan Ahmednagar ve sadık hısmı Bijapur Hükümdarı'nı cezalandırmaya hazırlanıyordu, ama bundan vazgeçti üzüntüsünden çok beğenilen Mümtaz Mahal takma adı ile bilinen, daha sonra ise Taç Mahal adını alan, yüksek bir kubbenin, terasın ve bir bahçenin üzerine kurulan, beyaz mermerden, değerli taşlardan yapılan muhteşem bir mezar inşa ettirdi. Bu ünlü yapıtın inşası 14 yıl sürdü. (sayfa 280) 1045'te, Şah Cihan kesin bir sonuca ulaşamayacak yeni bir sefer yapıyordu. Diğer bir sefer de, 1061 (1650)'de fethedilen Tibef'e oldu. Ahmednagar, İranlıların elinden aldığı Kandahar'ı yeniden aldı, ama hükümdarlık dönemi boyunca çok tartışılan bu yer, on yıl kadar sonra kaybedildi. Yaklaşık yirmi yıl boyunca Şah Cihan, süsleme ve kamu yararına çalışmalarla meşgul oldu. Taç Mahal'den bahsetmiştik. İnşaatı, Djanhânpür ya da Chahdjahânâbed olarak adlandırılan ve içinde özellikle harika bir cami ve İngilizler tarafından tamamlanan suni bir kanal sayesinde suyla beslenen kırmızı granitten yapılmış ve İngilizler tarafından Eastem Jumnâ Canal olarak adlandırılan bir sarayın göze çarptığı, Yeni Delhi'nin inşasıyla aynı zamana gelmektedir. 1058'e kadar süren bu çalışmalara 10 yıl gerekti. Lahor'daki Rovi Kanalı, 1048 (1639)'de bitirilmişti. Mahâbat Khan ölait mort en 4044 (1684). En 1061 (1641), Asaf Khan mourait â son tour, et Ghâhdjahâu veillant â I'ögard des Hindous, el faisait ögalement bon

Kitap sayfası 279 · derleme cilt 13, PDF 334Kalıcı bağlantı Kaynak sayfa 334

Kenar notları

Notlar yayındaki çeviri ve açıklamalara dayanır; aidiyet ve belirsiz sözcükler özgün sayfayla denetlenmelidir.

Kaynak gösterme

Moğol imparatorluğu-8 — Eduard Meyer. Atatürk’ün Okuduğu Kitaplar, derleme cildi 13, PDF görüntü sırası 315. Envanter: 2060.

Tarih konusundaki diğer kitaplar

Tarih konusundaki bütün kitaplar →

Etkileşimli haritada keşfet