A│KATATÜRK’ÜN KİTAPLIĞI

Sosyoloji ve toplumsal meseleler

İçtimaiyyat

Ali Kâmi [Akyüz]

İçtimaiyyat, Ali Kâmi [Akyüz]. Atatürk’ün okuduğu bu eser, Atatürk’ün Okuduğu Kitaplar derlemesinin 7. cildinde yer alır (PDF görüntü sırası 413). Derlemede bu kayıtta 13 altı çizili parça aktarılmıştır; yayımlanmış kenar notu kaydı yoktur.

Künye

Eser
İçtimaiyyat
Yazar / çevirmen
Ali Kâmi [Akyüz]
Konu
Sosyoloji ve toplumsal meseleler
Kitaplık
Anıtkabir
Envanter no
334
Derleme cildi
7
PDF görüntü sırası
413
Altı çizili parça
13
Not kaydı
0

Atatürk’ün altını çizdiği satırlardan

Vurgulu kısımlar, derlemenin çevirisinde koyu dizilen, yani özgün sayfada altı çizili parçalardır. Metin OCR ile aktarılmıştır.

İlk üretim kooperatifi 1844 tarihinde, İngiltere'de Rochdal şehrinde başarısızlıkla sonuçlanan bir grevden sonra yirmi sekiz dokuma işçisi tarafından yirmi sekiz İngiliz Lirası sermaye ile oluşturuldu. İşte (sayfa 27) yoklukla başlayan bu küçük dernek ekonomi dünyasında bir devrim yapacağını aklına bile getiremezdi. Amaçları aradaki aracıları ortadan kaldırarak muhtaç oldukları eşyayı mümkün olduğu kadar kaynağından toplu olarak sağlamak ve aralarında dağıtmaktı. Onlar ve onları takip edenler hep başarılı oldular. Bugün İngiltere'da üye sayısı iki milyonu geçen bin beş yüzden fazla üretim kooperatifi sayılabilir. Onların ayrı vapurları, bankaları, günlük altmış bin nüsha satan gazeteleri vardır. Bu tür kooperatifleri, üyelerinin muhtaç oldukları sermayeyi borç vererek onların tefeci sarrafların eline düşmesine engel olur ve çoğunlukla çok ustalıklı yöntemlerle ve hissedilmeyecek kadar küçük bir tasarrufla bu sermayenin kendiliğinden oluşmasını sağlamaktadır. Üretim kooperatifleri de işçiyi patronların kahrından kurtararak kendi hesaplarına üretimde bulunmak ve bunu bizzat müşteriye satmak amacını güder. Sermayedarlarla rekabet ancak yine büyük sermayelerle mümkün olacağından bu tür şirketler olumlu sonuçlar verememiştir.

Kitap sayfası 26 · derleme cilt 7, PDF 424Kalıcı bağlantı Kaynak sayfa 424

Çevirmenin Sözü İnsan topluluklarının genellikle kökenlerini incelemek ve toplumsal olayların gelişimini izlemek iddiasında bulunan "Sosyoloji Bilimi" bir okul kitabının dar sınırları içine sıkıştırılınca iddiasının birçok yönlerinden fedakârlık etmek zorunluluğunda kalacağı ortadadır. Yalnız bu olayların genel cephede ana hatları belirlenirken özel cephesinde yazar özellikle kendi milletinin sosyolojisine önem vermek ve örnekleri tercihen kendi tarihinden almak zorundadır. Onun için böyle bir ders kitabının Avrupa yazarlarından aynen çevirisi uygun olamazdı. Bu yolda çevrilmiş Türkçe bir kitabın ötesinde berisinde “Biz Fransızlar..." diye başlayan cümleler okuyuculara ne kadar kötü bir etki bırakıyor. Biz kitabımızda bahsettiğimiz bu duruma düşmemeye özen gösterdik. Esas itibariyle kaynaklarımız yine yabancı kitaplar olmakla beraber eski Türkleri, Osmanlı Türklerini ve son inkılâp Türkünü göz önünde bulundurmaya ve genel örnekler arasında ekonomik, ailevi, hukuki, siyasi ve dini alanlarda kendimize, kendi sosyolojimize ait olanları ihmal etmemeye çalıştık. Yazar, bu konudaki aczini itiraf ettiği için var olanlardan daha üstün bir eser yazdığına değil, ancak yokluklar içinde bir boşluğu doldurduğuna inanmaktadır. Sosyoloji dersi programlarımıza koyulduğu hal- — de, elde okutulacak bir kitap bulunmaması hem öğretmen, hem de öğrenci için üzüntü vericiydi. Kitap bir giriş ile dört bölüm ve yirmi yedi dersten oluşmaktadır. Programda konular derslere dağıtılırken hem o konuların biribirine karışmamasına hem de nicelik itibariyle dersler arasında az çok denklik bulunmasına çalışıldı. Öğrenciden alınmayan dersler verilmemiş gibi olacağı için yazar, haftada iki dersden birini ders almaya ayırmayı uygun bulmuştur, uygun olacağı fikrindedir. 20 Temmuz 1926 Ali Kâmi

derleme cilt 7, PDF 416Kalıcı bağlantı Kaynak sayfa 416

Ekonomik Hayatın Etkisi Ekonomik hayat da ulusal birlik için olumlu bir etken olmaktan sgeri kalmamaktadır. Çıkar duyguları insanları birleştirir ve kaynaştırır. Almanya'da Zolferain denilen gümrük birliği o dağınık hükümetlerin siyasi bir birlik halinde birleşmeleri sonucunu doğurmuştu. Aynı unsurun etkisi altında bugün yeni bir devletin temel attığını görüyoruz: bu yeni devlet Britanya İmparatorluğu'dur. 1880 tarihine doğru İngiltere ile kolonileri arasındaki ekonomik ilişkiler gevşemeğe başlamıştı. Gümrük sorununda serbestlik yöntemine taraftar olan İngiltere, kolonilerini kendi haline terk ettiği için onlar da bağlı oldukları ana vatanı ihmal ederek gerektiğinde yabancılara son derece uygun olacak bir ortam yaratıyorlardı. Almanya ile İngiltere'nin her gün artan rekabeti yeni bir ruh halini doğurarak Anglo Sakson emperyalizminin doğuşuna fırsat verdi. Gaye İngiltere ile kolonileri arasında önce gümrük birliği ve bunun sonucunda siyasi bir birlik yaratmaya çalışmaktı. Ortam bu birliğin gelişimine ve oluşumuna hizmet etmektedir. İngiltere serbestlik yönteminden vazgeçerek kısmen de olsa bir gümrük vergisi koymayı ve kolonilerinin ürünlerini tercihen kabul etmeye başlamıştır. Koloniler de ona aynı şekilde tercihen karşılık vermektedirler. Tıpkı Zolferayn gibi bu birlik, siyasi bir birliğe doğru yönelmektedir.

Kitap sayfası 61 · derleme cilt 7, PDF 426Kalıcı bağlantı Kaynak sayfa 426

Kaynak gösterme

İçtimaiyyat — Ali Kâmi [Akyüz]. Atatürk’ün Okuduğu Kitaplar, derleme cildi 7, PDF görüntü sırası 413. Envanter: 334.

Sosyoloji ve toplumsal meseleler konusundaki diğer kitaplar

Sosyoloji ve toplumsal meseleler konusundaki bütün kitaplar →

Etkileşimli haritada keşfet