A│KATATÜRK’ÜN KİTAPLIĞI

Sosyoloji ve toplumsal meseleler

Toplumsal Yasalar

G fabriel) Tarde

Toplumsal Yasalar, G fabriel) Tarde. Atatürk’ün okuduğu bu eser, Atatürk’ün Okuduğu Kitaplar derlemesinin 20. cildinde yer alır (PDF görüntü sırası 363). Derlemede bu kayıtta 47 altı çizili parça aktarılmıştır; yayımlanmış kenar notu kaydı yoktur.

Künye otomatik OCR’den; eser adı/yazar yazımı ayrıca kapakla denetlenmeli.

Künye

Eser
Toplumsal Yasalar
Yazar / çevirmen
G fabriel) Tarde
Konu
Sosyoloji ve toplumsal meseleler
Kitaplık
Çankaya
Envanter no
132
Derleme cildi
20
PDF görüntü sırası
363
Altı çizili parça
47
Not kaydı
0

Atatürk’ün altını çizdiği satırlardan

Vurgulu kısımlar, derlemenin çevirisinde koyu dizilen, yani özgün sayfada altı çizili parçalardır. Metin OCR ile aktarılmıştır.

Bunu yıldızlı gökyüzüne uyarlayalım. İşsiz güçsüz ve meraklı çobanların, yıldızların ortaya çıkışını ve kayboluşunu, Güneş'in ve Ay'ın döngüsel hareketlerini, bunların gökyüzündeki yer değişimlerinin düzenli bir biçimde birbiri ardı sıra yinelenmesini ve dönüşünü, çıplak göz ile görülen gök cisimlerinin dolanım süreçlerini fark ettikleri andan itibaren astronomi bilimi başladı. (sayfa 17) Ancak o dönemde, bu tek ve görkemli döngüsel dolanımın çoğunda, kimi gök cisimleri istisna oldukları izlenimini bırakmaktaydı. Bu aykırılıklarda bile, düzenin var olduğunun fark edildiği ana kadar, her an kendisinden ve diğerlerinden farklı, değişken olan gezegenlere, belli belirsiz yıldızlara bir işlev (anlam) yüktenmekteydi. Bundan başka onlara bir de, duran ya da belli belirsiz yıldızlar, güneşler ya da gezegenler, kayan yıldızların da dâhil edildiği tüm gök cisimlerinin, kendi aralarında birbirlerine benzer oldukları kanısına varılmış ve sadece bunlar ile gerçekten göğün tek özgün gök cisimleri olarak ünlenmiş Güneş ya da Ay arasında belirgin bir farkın bulunduğu saptanmıştır. L'astronomie afait un plus grand pasencore guand vement, depuis les plus petites jusgu'aux plus grandes, depuis les plus rapides jusgu'aux plus lentes, comme la r&pdlilion incessante et conlinue recte des masses el en raison inverse du carr& de Sayfa 17-18 Hiçbir istisnanın yer almadığı genelliğin hız, mesafe, eliptik v.b. açıdan eşitsizliğinin çıkarıldığı yıldız çekimlerinin farklılıkları, kütlelerin doğru orantısıyla mesafelerin ters karesinin orantısı nedeniyle en küçüklerinden en büyüklerine, en hızlılarından en yavaş olanlarına kadar hareketin tüm dönemlerini hep aynı eylemin ardı arkası kesilmeden devam eden yinelenmesi gibi gösteren Newton'un çekim kanununun karşısında yok olup gittiği zaman, astronomi bir kez daha büyük bir adım atmış oldu. Les ricorsi de Vico sont la reprise et la döcoupure des cycles gue celle de Monlesguicu sur la prötendue ressemsont devx bons exemples des röpdütions el des simililudes superficielles ou illusoires dont la science

Kitap sayfası 16 · derleme cilt 20, PDF 369Kalıcı bağlantı Kaynak sayfa 369

Iltalyan tarih ve hukuk felsefecisil Vico'nun pek de boş düşlere dayanmayan «ricosi»'leri listekleril, Antik Çağların çeşitli dönemlerinin (bir nevil yeniden ele alınmasıdır. Toplum bilimin, çok daha besleyici bir kaynak bulmadan önce beslenmesi gereken yanıltıcı ya da yüzeysel benzerliklerin ve yinelemelerin iki örneği, Vico'nun bu tezi ile Montesguieu'nun aynı iklim şartlarında yaşayan uygarlıklar arasında ortaya çıkan benzerlikleri ileri sürdüğü tezdir. Le malchologie â laguelle il s'est adressö pour avoir la clef des phönomönes sociaux &lait la psychologie simpleinlernes des impressions ou des images, dans le sein d'un mdöme cervcau el gui croit rendre comple de de ces öl&menls internes. Ainsi conçue, la sociologie devenait une sorle d'associalionisme anglais agrandi Sayfa 27-28 edebilmek için başvurduğu psikolojinin sadece bireye özgü psikoloji olması bir talihsizliktir, (oysal aynı beyinde imgelerin ya da izlenimlerin iç ilişkilerini inceleyen ve bu alanda, bu iç ögelerin birbirleriyle olan ortaklığının kurallarıyla her şeyin farkına varıldığını sanan bireye özgü psikolojidir. Böyle kabul edilen toplum bilimi, dışa vurulmuş ve genişletilmiş bir çeşit İngilizlere özgü ortaklaşmacılığa dönüşüyor ve özgünlüğü yitiriyordu.

Kitap sayfası 25 · derleme cilt 20, PDF 371Kalıcı bağlantı Kaynak sayfa 371

Yineleme tutucu bir üretimi, hiçbir yaratma olmadan temel ve basit bir nedenliliği ifade etmektedir. Zira sonuç, tıpkı. vücudun bir işlevini diğerine aktarmasını ya da canlı varlığın kendisinden doğan tomurcuğun yaşam ile iletişim kurmasını gösterdiği gibi, temel olarak nedeni yeniden üretir. Ancak bu, sadece yeniden üretim değil, aynı zamanda bilime katkı sağlayan fenomenlerin de yok olmasıdır. Ayrıca bilim, ikinci olarak, uygulandığı gerçekliğin birkaç bölgesinde, kendisine özgü olan ve kendi içinde yer alan zıtlıkları araştırmalı mıdır? Öyleyse bilim, kuwetler dengesine ve biçimlerin simetrisine, canlı organizmaların mücadelelerine, tüm varlıkların savaşımlarına bağlanacaktır. (sayfa 10) Bu, her şey demek değildir. Hatta işin özü bile değildir. Her şeyden önce fenomenlerin uyarlanmalarına, onların gerçekten yaratıcı olan ortak üretim ilişkilerine bağlanmak gerekir. Bilim adamının kavramaya, bulup ortaya koymaya, açıklamaya çabaladığı bu uyumlardır. Onları keşfederken bilim adamı, bu üst 5 — uyarlanmayı, gerçeklerin içsel eş güdümüyle formül ve kavramlardan oluşan kendi sisteminin uyumunu oluşturmayı başarmaktadır. Appliguons cela au ciel 6toil6. Il yacu un commencement de science aslronomigue dâs le momenr oü des pâlıes oisifs et curicux onl remargu& la pdrio - dicit6 des rövolulions cölesles apparentes, lever et coucher des &toiles, promenades circulaires du Soleil et dela Lune, succession röguliğre et relour rögulier de Icurs cmplacemenis dans le ciel, Mais alors âla circulaire, cerlains astres paraissaient faireexceplion: apercu gu'il y avait de la r&gularit6 dans ces anomalies mâömes. On jugcait d'ailleurs semblables entro elles toutes les &loiles fixes ou erranles, soleile on blissait de dilTârence tranch&e gu'enire elles et le

Kitap sayfası 9 · derleme cilt 20, PDF 367Kalıcı bağlantı Kaynak sayfa 367

Kaynak gösterme

Toplumsal Yasalar — G fabriel) Tarde. Atatürk’ün Okuduğu Kitaplar, derleme cildi 20, PDF görüntü sırası 363. Envanter: 132.

Sosyoloji ve toplumsal meseleler konusundaki diğer kitaplar

Sosyoloji ve toplumsal meseleler konusundaki bütün kitaplar →

Etkileşimli haritada keşfet